آشنایی با رشته علوم قرآن و حدیث

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۸/۶/۹ | 

قرآن کریم و سنت شریف در طی قرون متمادی، همواره دو منبع اصلی معارف دینی در حوزه جهان اسلام بوده و حوزه‌های گوناگون فرهنگ و علوم اسلامی را تغذیه کرده است. افزون بر آنکه علوم قرآن و علوم حدیث خود بخش مهمی از همت دانشمندان اسلامی را در طی قرون به خود معطوف داشته، قرآن و حدیث به عنوان منابعی ناطق از کلام خداوند و سنت معصومین، در رشته‌های دیگر علوم دینی چون فقه و کلام نیز نقشی اساسی داشته است. بدین ترتیب چنین می‌نماید که هر گونه کوشش در جهت تعمیق و اعتلای علوم قرآن و حدیث، خود گامی مؤثر در مسیر بر کشیدن جایگاه دیگر علوم اسلامی نیز بوده و خواهد بود. در طول یک سده اخیر، با توجه به افزایش نیاز مسلمانان به توسعه فرهنگی و پیجویی پشتوانه‌های فرهنگی مورد نیاز جامعه در سنت اسلامی، مطالعه در قرآن و حدیث اهمیتی روز افزون یافته و توجه محققان را بیش از گذشته به خود معطوف داشته است. این توجه فزاینده به علوم قرآن و حدیث، در عرصه‌های گوناگون فرهنگی مسلمانان، از جمله در محافل علمی آنان از حوزه و دانشگاه دیده می‌شود. مقایسه ساده میان شمار تفاسیر نوشته شده در قرن اخیر در مقایسه با قرنهای پیشین، مروری بر عناوین پرشمار آثار نوشته شده که تعابیری چون "تاریخ قرآن" و "علوم قرآن" را بر خود دارند، و توجه به این نکته که فقیهان معتبر عصر اخیر نیز خود را بی‌نیاز از تحقیق و تألیف در حیطه قرآن شناسی ندیده‌اند، همه گواهی بر این ویژگی دارند. در سطحی دیگر می‌توان توجهی فراگیر را به علوم حدیث و میراث حدیثی نیز بازشناخت. به عنوان پاسخی به این نیاز جوامع اسلامی است که با پیگیری رشته‌های دانشگاهی در حیطه علوم اسلامی، رشته علوم قرآن و حدیث نیز در کشورهای گوناگون اسلامی، از جمله ایران پای به عرصه دانشگاه گذارد و در طی سده اخیر حاصل آن پدیداری شماری از مکاتب قرآن شناسی و حدیث شناسی و هزاران پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری در این حیطه‌های علمی است. مطالعات قرآنی که نخست در دانشکده‌های الهیات و اصول دین به عنوان گرایشی در درون یک رشته عمومی مطرح می‌شد، اکنون در ایران تا مرحله تشکیل رشته‌های متعدد چون رشته تفسیر قرآن، رشته علوم قرآن، رشته علوم حدیث، رشته نهج البلاغه و .... پیش رفته است. دانشگاه امام صادق علیه السّلام که افزون بر یک دهه پیگیر برگزاری گرایش علوم قرآن و حدیث در قالب رشته الهیات و معارف اسلامی بوده و این گرایش را در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا دنبال کرده است، اکنون این امر را به عنوان ضرورتی می‌نگرد که حیطه معرفتی علوم قرآن و حدیث، در قالب یک رشته و با تشخصی مستقل از دیگر حیطه‌های الهیات ارائه گردد و از حیث محتوا و شیوه‌های اجرا نیز مورد بازنگری قرار گیرد.

اعضای هیأت علمی:

 
دکتر مهدی ایزدی
 
دکتر عباس تقویان دکتر احمد پاکتچی دکتر امیر ذوقی دکتر محمدجواد صادقی‌مجد دکتر محمود کریمی
(مدیر گروه)

 
دکتر عباس مصلایی پور
دکتر میثم مطیعی